ساعات کار : همه روزه - 19:00-7:00
  تماس : 02165555770-02165565770

دسته بندی همه پست ها در : مقالات عمومی

بیماری تب مالت

تب مالت

تب مالت

بیماری تب مالت که نام دیگر آن بروسلوز می باشد توسط نوعی باکتری به نام بروسلا به وجود می آید. این بیماری جز بیماری های زئونوز می باشد یعنی بین انسان و حیوان مشترک است و از حیواناتی چون گاو و گوسفند و فرآورده های آنها به انسان منتقل می شود.

بروسلا خود انواع گوناگونی دارد ماد بروسلا ملی تنسیس، بروسلا Harvei ، بروسلا کنیس و…

علت نامگذاری این بیماری به دلیل محل تشخیص این بیماری بود که در نواحی مدیترانه ای در جایی به نام مالت شناسایی شد.

باکتری بروسلا باکتری باسیلی شکل می باشد که بدون حرکت وفاقد اسپور و کپسول می باشد. و می تواند به مدت طولانی در شیر و خامه و پنیر وماست زنده بماند. متداول ترین نوع بروسلا، بروسلا ملی تنسیس می باشد.

این باکتری در اثر مصرف گوشت آلوده و خوب پخته نشده، شیر و ماست آلوده و پاستوریزه نشده به انسان منتقل می شود.از راههای دیگر انتقال این بیماری تماس با جنین سقط شده در اثر تب مالت، مدفوع، خون و ترشحات واژینال آلوده می باشد.

راه دیگر انتقال بیماری از طریق تنفسی و انتقال از طریق پرسنل آزمایشگاهی می باشد.

بیماری تب مالت

در مطالعات مشاهده شده که میزان 500 هزار نفر در سال به این بیماری مبتلا می شوند.

علائم بیماری:

شروع بيماری مبهم ونامشخص است و به همراه خستگی، عرق فراوان ، بی اشتهايی ، سردرد و تب كه به تدريج ظاهر شده و معمولاً به تب مواج معروف است که ميزان تب در صبح كم و در هنگام عصر بالا رفته و در شب زياد مي شود و ممكن است با لرز همراه باشد.

معمولاً در ابتدای بيماری اين علائم با سرماخوردگی اشتباه شده و بيمار پس از مدتی ظاهراً بهبود می يابد ولی بيماری به تدريج ريشه دوانيده و ميكروب در بدن استقرار يافته و وارد مفاصل می شود در اين مرحله درد مفاصل، شروع می گردد. در برخی موارد باعث ورم بيضه در مردها و ورم تخمدانها در زنان نيز می شود كه در صورت عدم درمان مناسب در اين مرحله ممكن است منجر به ديسک بين مهره ای، فلج، مننژيت، عوارض شنوایی و .. بشود عارضه ديگر بيماری تب مالت اثرات روانی بيماری است كه اهميت ويژه ای دارد.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

 

بیشتر بخوانید
کراتیت چشمی

کراتیت چشمی

کراتیت چشمی

باکتری کلامیدیا تراکوماتیس  نوعی باکتری  می باشد که دارای زندگی انگلی است.و می تواند عفونت های فراوانی ایجاد کند که اکثرا از نوع خطرناک می باشند اگر به موقع درمان نشوند. این باکتری می تواند به سلولها وصل شود و در آنها نفوذ کند و طی چند ساعت فعالیت خود را آغاز  کند.

این باکتری قادر است عفونت های زیادی در بدن ایجاد کند  از عفونت هایی که این باکتری ایجاد می کند می توان به عفونت پوستی و موکوسی اشاره کرد که به بر روی دهان، صورت و لب و ناحیه ژنیتال ضایعاتی ایجاد می کند. از نواحی دیگری که این می تواند ضایعه ایجاد کند چشم و دستگاه عصبی می باشد. عفونت چشمی ناشی از این باکتری بسیار شایع می باشد که اصطلاحا به آن کراتیت چشمی می گویند.

کراتیت چشمی

البته نوعی ویروس به نام ویروس هرپس سیمپلکس ویروس یا HSV نیز می تواند این بیماری را ایجاد کند که عوارض جبران ناپذیری چون نابینایی می تواند ایجاد کند. تحقیقات نشان داده این بیماری در کشورهای درحال توسعه بیشتر دیده می شود.

عفونت چشمی ناشی  از آن یک عفونت نهفته در بدن است که در عصب چشمی نفوذ می کند که می تواند همراه با تب، تروما و بروز مشکلات چشمی به ندرت باشد.

این عفونت به دو شکل اولیه و عود کنند وجود دارد به این صورت که بعد از ورود به درون سلول در آنجا تکثیر می شود که به این حالت عفونت اولیه می گویند و پس از مدتی باعث پاره شدن سلول و ورود به سلول دیگر می شود.در حالت اولیه فرد هیچ علامتی ندارد که به آن دوره کمون می گویند که می تواند چند هفته (1تا 4هفته) طول بکشد.

این باکتری از راه جنسی به سادگی قابل انتقال است و در جوانانی که از نظر جنسی فعال هستند بسیار دیده می شود. به همین منظور برای پیشگیری از بیماری باید در روابط جنسی دقت لازم را به کار گرفت.

 با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

بیشتر بخوانید
MS

بیماری MS

بیماری MS

بیماری MS یا همان مالتیپل اسکلروزیش بیماری مزمنی است كه با درگيری مناطق  مختلف سيستم عصبی مركزی باعث بروز علائم بالينی در بيمار می گردد و در طولانی مدت می تواند منجر به درجات مختلفی از ناتوانی گردد. اين بيماری عمدتاً در سنين بین 20 تا 40 سال ديده می شود و زنان را بيش از مردان مبتلا می كند. مكانيسم این بيماری، بروز پديده خود ايمني و تخريب ميلين لايه پوششی سلولهای عصبی و سلولهای سيستم عصبی مركزی می باشد.

علل ایجادMS  را عواملی مانند استعداد ژنتيكی، منطقه جغرافيايی، عفونتهای ويروسی و فشارهای روحی را می دانند.البته علت دفقیق بیماری هنوزدقیق مشخص نیست.

انواع بيماری MS:

بيماری دارای پنج نوع می باشد شامل:

1- پيشرونده اوليه

2- پيشرونده ثانويه

3- پيشرونده-عودكننده

4-عودكننده- بهبوديابنده

5- CIS

تشخيص بیماری :

هيچ يک از تستهای آزمايشگاهی يا روشهای عكسبرداری به تنهايی قادر به تشخيص قطعی بيماری نمی باشد و مجموعه ای از علائم بالينی، يافته های عكسبرداری و آزمايشهای خون و مايع نخاعی و گاهی گرفتن فشار عصب بينائی؛ تشخيص را امكان پذير می سازد.

علائم بيماری:

این بیماری بسته به شدت التهاب و تخريب سلولهای مغزی و محل آسيب در مغز می تواند علائم و عوارض متفاوتی داشته باشد، به عنوان مثال التهاب عصب بينائی، كاهش ديد و تاری ديد، دو بينی و گزگز، مورمور، بی حسي، اختلالات ادراری، سرگيجه و خستگی زودرس؛ از عوارض بيماری می باشد.

MS

از خصوصيات ديگر بيماري MS عدم تحمل گرما است.

در زمان بارداری ميزان عود در طی سه ماهه سوم بارداری كاهش می يابد. بسياري از مطالعات افزايش ميزان عودها را در شش ماه اول بعد از زايمان نشان داده اند

درمان بیماری:

طي چند سال اخير استفاده از داروهای موثر بر سيستم ايمنی موجب كاهش حملات بیماری و تا حدی ميزان ناتوانی بيماران شده است. همچنین بعضی از داروها در زمان حمله جهت كاهش التهاب سيستم عصبی و شدت علائم و عوارض، بعضی به صورت نگه دارنده جهت تغيير سير بيماری و كاهش حملات بيماری و بعضی داروها به صورت درمان علامتی جهت تسكين علائم و عوارض به كار برده می شوند. با توجه به مزمن بودن بيماری و روند رو به پيشرفت علائم در بسياری از بيماران، مراقبتهای مورد نياز اين افراد بسيار وسيع بوده و نبايد صرفاً به جنبه درمان داروئي بيماران توجه گردد.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

بیشتر بخوانید
تستهای لازم برای عفونتهای ویروسی

تستهای لازم برای عفونتهای ویروسی

تستهای لازم برای عفونتهای ویروسی

ویروسها به صورت مستقیم و غیر مستقیم در ایجاد ضایعات دهانی نقش دارند.

استوماتیت حاد به صورت اولسراتیو، وزیكولار و ژنژیویت ظاهر می شود که علت آن به پدیده ویرروسی، آلرژیک و باكتریایی مربوط می شود. همچنن پاروتیدیت به علل ویروسی و باكتریایی ایجاد می گردد که تشخیص منشا این ضایعات بر اساس معاینات كلینیكی و نیز بررسی تستهای مربوطه انجام می گیرد و در صورت دارا بودن علایم ذیر عفونت ویروسی می باشد:

1- عفونتهای باكتریال همراه لكوسیتوز نوتروفیلیک  باشد

2- وجود لنفوسیت های آتیپیک

3- حضور راشهای پوستی

4- لنفادنوپاتی منتشره كه متناسب با مكان ضایعه نباشد

5- بهم ریختگی حاد دستگاه گوارش

6- دردهای عضلانی و مفصلی

7- آبریزش از بینی و چشمها

اگر با تكیه بر این علایم پزشک به تشخیص قطعی  نرسد، می توانید از تستهای آزمایشگاهی استفاده کند كه از میان این تستها تهیه اسمیر  (smear) می باشد.

تستهای لازم برای عفونتهای ویروسی

تستهای که برای ضایعات ویروسی درخواست می شود:

-كشت: كشت خیلی از ویروسها امكان پذیر نیست و آن دسته از ویروسهایی كه قابلیت كشت دارند هزینه بسیار بالایی دارند.

-تهیه اسمیر: بررسی آن فقط با میكروسكوپ الكترونی امكان پذیر می باشد.

– بررسی آنتی بادیهای سرم كه به دو صورت است : 1- آنتی بادی فلورسنت   2-  سنجش تیترآنتی بادی که  روش دوم به طور روتین انجام می شود.

جهت سنجش تیتر آنتی بادی بایستی دو نمونه داشته باشیم نمونه اول از فاز حاد بیماری یعنی هفته اول  و نمونه دوم از فاز نقاهت یعنی هفته سوم

البته این تست فقط جهت تشخیص ویروسی بودن است و تشخیص آنی نیست.

در ضایعات دهانی جهت تشخیص ویروس به عنوان عامل ضایعه اسمیر از دهان به تنهایی كافی نبوده و سواب از ركتال، گلو یا نمونه مدفوع الزامی است.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

بیشتر بخوانید
الکترولیت های خونی

الکترولیت های موجود درخون

الکترولیت های موجود در خون

الکترولیت چیست؟

به انواع مواد معدنی مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم و .. که در خون و مایعات بدن انسان وجود دارند الکترولیت می گویند.

از آنجایی که الکترولیت ها ذرات بار دار با بار منفی و مثبت هستند، می توانند در بدن خاصیت الکتریکی ایجاد کنند. علت رسانا بودن بن نیز همین می باشد. همچنین این الکترولیت ها از جهت ایجاد ولتاژ در بدن و انتقال پیامهای عصبی در رشته های عصبی دارای اهمیت می باشند.

تعیین غلظت الکترولیت در خون بر عهده کلیه ها می باشد به این صورت که با فیلتری که ایجاد می کنند الکترولیت اضافی را دفع می کنند.

در بیماریها و ورزش های سنگین، بدن مقداری از الکترولیت را از دست می دهد که باید توسط مصرف مایعات و نوشیدنی ها در هنگام ورزش این کاهش الکترولیت جبران شود. یکی از علل احساس خستگی فرد در هنگام ورزش نیز همین از دست دادن الکترولیت می باشد.

هرچه بدن انسان سالم تر باشد، الکترولیت ها در فرآیند های شیمیایی بیشتری دخالت می کنند. از جمله این فرآیند ها می توان به فرآیندهای عصبی و قلبی فعالیت های عضلانی و جذب مایعات در بدن اشاره کرد.

پتاسیم (K) :

میزان پتاسیم در  بدن بسیار مهم می باشد و کم و زیاد شدن آن در بدن می تواند باعث بروز بیماری هایی از قبیل مشکلات قلبی، آریتمی و مشکلات عصبی شود.

به کاهش پتاسیم در خون هیپوکالمی می گویند و در مواردی به وجود می آید که فرد دچار اسهال و استفراغ شدید، سیروز کبدی و کاهش یون از طریق کاهش مواد غذایی  باشد. همچنین مصرف برخی داروها باعث کاهش این یون در خون می شود. بر عکس این مورد یعنی هایپر کالمی در مواردی چون آسیب های کلیوی، عفونت ها و مشکلاتی چون لیز خون و مصرف برخی داروها به وجود می آید.

میزان آن برحسب ميلي اكي والان در ليتر بیان می شود و مقدار نرمال آن در بدن 3.6 تا 5 می باشد.

سدیم (Na):

یکی دیگر از عناصر مهم  بدن یون سدیم می باشد. یون سدیم در بدن فعالیت های زیادی انجام می دهد از جمله هدایت پالسهای عصبی در ماهیچه از طریق پمپ هایی به همین نام (پمپ سدیم)، فعالیت آنزیمها، کنترل اسمولاریته مایعات داخل عروقی و …

به کاهش میزان سدیم در خون هیپوناترمی می گویند که در اثر از دست دادن سدیم و احتباس آب در بدن به وجود می آید. مانند استفراغ، اسهال، تعريق زياد، رژيم كم نمک، سوختگی، واكنشهای التهابی، آسيب بافت ها و …

اندازه گيری این الکترولیت ها  در خون معمولا در شرايطي همچون ديابت كنترل نشده، بيماریهای كليوی، بعضی اختلالات داخلی، اسيدوز و یا آلكالوز انجام می شود.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

 

بیشتر بخوانید
تشخیص و درمان سل

تشخیص و درمان سل

تشخیص و درمان سل

در مقاله پیشین راجع به بیماری سل و انواع آن و علائم بیماری اشاره کردیم. و اکنون می خواهیم راههای انتقال بیماری و درمان و پیشگیری آن را بررسی کنیم.

راههای انتقال بیماری سل:

– انتقال از راه تنفسی و ترشحات آب دهان شایع ترین راه انتقال می باشد. زیرا در هنگام حرف زدن یا سرفه کردن و عطسه کردن قطرات تنفسی هنگام خروج از دهان و بینی در هوا پراکنده می شوند و باقی می مانند.

– سل می تواند از راه لبنیات آلوده نیز منتقل شود که به آن سل گاوی می گویند

– راه دیگر انتقال بیماری از طریق حشرات می باشد

دوره کمون :

بیماری سل در اوایل هیچ علامتی ندارد و فرد می تواند به راحتی بیماری را پراکنده کند. در مدتی که علامتی وجود ندارد تا زمانی که ضایعات ریوی بروز کنند چیزی حدود 3تا 10 هفته طول می کشد که به این چند هفته دوره کمون بیماری می گویند.

تشخیص و درمان سل

درمان:

معمولا درمان های موثرضد باکتریایی درفاصله 2- 4هفته قدرت واگیری باسیل را ازبین می برد. درجه  واگیری بیماری بستگی به تعداد باسیل های دفع شده، حدت بیماری زایی، کفایت تهویه هوای محل،اثرآفتاب و موارد دیگر دارد.

خطرایجادعفونت باسیل سل به طور مستقیم دررابطه با میزان تماس با باکتری می باشد. خطرناکترین دوره براي ابتلا به شکل بالینی بیماری 6 تا12 ماه بعد از بروز عفونت است.

پیشگیری از سل:

– استفاده از ماسک

– پرهیز از بوسیدن

– استفاده از دستمال در هنگام عطسه و سرفه

– قرنطینه افراد آلوده

– مبارزه با بیماریهایی که سیستم ایمنی بدن را تضعیف می کنند مثل مبارزه با بیماری ایدز

–  استفاده از واکسن ب.ث.ژ که خوشبختانه امروزه در همه نوزادان در بدو تولد استفاده می شود.

منتظر انتقادات و پیشنهادات شما هستیم

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

 

بیشتر بخوانید
بیماری سل

بیماری سل

بیماری سل

بیماری سل یک بیماری عفونی در ریه ها است که می تواند مزمن و یا حاد باشد. این عفونت می توند گسترش یابد و به نواحی دیگر بدن برود و بیماریهای دیگری مانند مننژیت نیزایجاد کند.

عفونت به دو صورت اولیه و ثانویه ایجاد می شود.که در حالت اولیه علائمی معمولا دیده می شود  که گاه به طور خود به خود بهبود می آیند ودر برخی موارد ضایعاتی در ریه ایجاد می کنند که ماندگارمی شوند و علائم سل را به مرور نشان می دهند. اکثر موارد سل ریه را درگیر می کند که به آن سل ریوی می گویند و در موارد دیگرمی تواند قسمت های دیگر بدن مانند پوست، مجاری ادراری، مفاصل و استخوان را نیز آلوده کند.

عامل ایجاد این بیماری یک باکتری به نام مایکوباکتریوم توبرکلوزیس می باشد. در برخی بیماران مبتلا به سل ریوی درنمونه خلطشان این باکتری یافت می شود و در برخی دیگر خیر. که افرادی که باکتری در خلطشان می باشد به راحتی می توانند بیماری را به دیگران منتقل کنند.

مایکوباکتریوم در خاک زندگی می کند که به راحتی می تواند انسان را بیمار کند.

این بیماری در جوامع امروزی بسیار کاهش یافته و بیشتر در در جاهایی که امکانات بهداشتی کم می باشد دیده می شود.

بیماری سل

علام بیماری:

بیماری در مراحل اولیه علائمی ندارد تا شناسایی شود وفقط با عکس برداری از ریه قابل شناسایی است ولی با گذشت زمان علائم کم کم بروز می کنند که عبارتند از

– سرفه های طولانی همراه با خلط و گاه همراه با خون

– کاهش وزن

– عرق شبانه

– بی اشتهایی

– درد در ناحیه قفسه سینه

– خستگی مفرط

افراد در معرض خطر:

– نوزادان و شیر خواران

– افراد بالای 02 سال

– بیماران دارای  نقص سیستم ایمنی مانند افراد مبتلا به ایدز

– افرادی که درمکان هایی زندگی می کنند که در بهداشت در آن منطقه ضعیف است

– افرادی که به میزان زیاد الکل مصرف می کنند

– افرادی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مانند کورتون مصرف می کنند.

برای مطالعه راههای انتقال بیماری، دوره کمون بیماری، تشخیص و درمان به مقاله بعدی مراجعه نمایید.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

           

 

بیشتر بخوانید
قند خون ناشتا

قند خون ناشتا

قند خون ناشتا (FBS)

تست FBS برای تشخیص و کنترل بیماران با دیابت قندی ارزیابی می شود. سطح قند خون ناشتا به عنوان اطلاعات کمکی در تشخیص بیماریها تعیین می شود، چون عوامل متابولیک روی مصرف و ذخیره ی قند تاثیر می گذارند.

شاخص سطح قند خون توانایی بدن برای انجام وظایف متابولیکش را منعکس می کند .سطح قند ثابت نیست و پس از خوردن غذا تغییر می کند ,لذا سطح قند ناشتا مطلوب است.

عوامل متعددی قند خون را تحت تاثیر قرار می دهند ولی آزمایش عمدتاٌ  برای تشخیص وکنترل دیابت به کار می رود. با افزایش سن مقادیر طبیعی برای سطوح قند سرم و پلاسما ,به این ترتیب تنظیم می شود که به ازای هر سال بعد از سن 60 سالگی 1mg/dl به مقادیر طبیعی افزوده می شود.

یکبار فند خون بالای ناشتا ارزش تشخیصی خاصی ندارد و باید آزمایش تکرار شود اگر دومین هم بالا باشد یعنی بیشتر از 126mg/dl تشخیص دیابت قندی تایید می شود.

قند خون ناشتا

آمادگی برای این آزمایش به شرح ذیل است:

– حداقل 10 ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید.

– برای جلوگیری از گرسنگی که به صورت کاذب قند خون را بالا می برد، بیمار نباید بیشتر از 16 ساعت ناشتا بماند ،ولی  خوردن آب مجاز است.

– بیمارانی که انسولین یا داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون مصرف می کنند باید بعد از خونگیری داروی خویش را استفاده کنند.

مقدار نرمال قند خون، 70 – 110می باشد. اگر قند خون در افراد بالغ کمتر از 60 و بالاتر از 400 باشد برای فرد خطرناک است.

در نوزادان نیز اگر قند خون بالای 300 و کمتر از 30 باشد می گویند نوزاد در حالت بحرانی قرر داد.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

بیشتر بخوانید
تست بارداری

تست بارداری

تست بارداری

وقتی لقاح صورت گیرد و اسپرم با تخمک ترکیب شود باعث تشکیل تخم می شود. وقتی که تخم در رحم قرار گیرد و به اصطلاح لانه گزینی صورت گیرد، نوعی هورمون توسط جفت تولد می شود که هورمون  BHCG نامیده می شود. این هورمون که از انواع هورمون های گلیکوپروتئینی است پس ازحدود 11 روز بعداز لقاح بالا می رود که میزان آن در خون قابل اندازه گیری است. و پس از 2 هفته پس از لقاح میزان آن در ادرار نیز بالا می رود. میزان این هورمون در سه ماهه اول بارداری به بالاترین میزان خود می رسد و پس از زایمان دوباره کاهش می یابد.

هورمون بتا از نظر ساختاری شامل دو زیر واحد آلفا و بتا است.و مهمترین وظیفه آن نگهداری از جسم زرد است.  اساس انجام این تست بر اساس میزان آنتی بادی های تولید شده  می باشد و با کیت های مخصوص این هورمون و در بخش هورمون شناسی زمایشگاه صورت می گیرد. هرچند که تشخیص بارداری امروزه به طور سریع و کیت های موجود در داروخانه نیز انجام پذیر است اما این کیت ها دقیق نیستند و گاه دچار خطا می باشندو ممکن است جواب صحیحی ندهند.

تست بارداری

این هورمون علاوه بر تست بارداری کاربردهای دیگری نیز دارد به طور مثال در مردان که تومور بیضه دارند برای تشخیص تومور، این تست به همراه تست آلفا فیتو پروتئین درخواست می شود.

همچنین در موارد حاملگی خارج رحمی و بدخیمی ها مثل کوریوکارسینوما این تست انجام می شود زیرا در این موارد میزان این هورمون به شدت بالا (بالای 1000) می رود. همچنین اندازه گیری آن در موارد شیمی درمانی به شدت توصیه می شود.

انجام تست با نمونه خون قابل انجام است و برای انجام آن نیاز به ناشتایی نمی باشد. همچنین نیازی به قطع دارو نیست.

نتیجه تست:

اگر این هورمون کمتر از 5 باشد نتیجه تست منفی است و فرد باردار نیست و اگر بالای 25 باشد فرد باردار است.

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

 

بیشتر بخوانید
غده تیروئید

غده تیروئید

غده تیروئید

فهرستی از آنچه د ر این مقاله می خوانید :

–        غده تیروئید را بشناسیم

–        غذاهایی که در بهبود بیماری نقش دارند

–        غذاهایی که موجب تشدید این بیماري می گردند

–        هورمون های تیروئیدی

–        هورمون های T3  و  T4

–        هورمون TSH

–        کم کاری تیروئید

–        علائم کم کاری تیروئید

–        4 نوع از شایع ترین انواع کم کاری تیروئید

–        کم کاری تیروئید در نوزادان

–        پر کاری تیروئید

–        علائم پر کاری تیروئید

–        علل پرکاری تیروئید

–        تاثیرات کم کاری و پرکاری تیروئید در بارداری

–        عوارض پر کاری تیروئید در بارداری

–        عوارض کم کاری تیروئید در بارداری

–        التهاب تیروئید

–        حرف آخر

 

غده تیروئید را بشناسیم :

غده تیروئید، غده پروانه ای شکل و کوچکی است که در جلوی گردن و در قدام راه هوایی گردنی و در محل بریدگی حفره جناقی گردن قرار دارد.

این غده بسیار کوچک است ولی با اندازه کوچکش، نقش بسیار مهمی  در سلامتی بدن دارد.

غده تیروئید مسئول تولید و ترشح هورمون هایی است که از جمله آنها می توان  به نام تیروکسین و تری یدوتیرونین اشاره کرد، که میزان سوخت و ساز بدن یا سرعت مصرف انرژی و سرعت رشد و بلوغ را تنظیم می کنند. و می توان گفت ترشح این هورمون ها بسیاری از اعمال و ساختار بدن را از میزان ضربان قلب گرفته تا ساختار پوست، تحت تأثیر قرار می دهد. وظیفه غده تیروئید به عوامل متعددی از جمله عملکرد صحیح هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، دریافت ید و تبدیل هورمون تیروکسین به تری یدو تیرونین بستگی دارد. وقتی که هر یک از عوامل فوق به هر دلیلی، از میزان نرمال خارج شود، فرد مبتلا به پر کاری یا کم کاری تیروئید خواهد شد. اختلال در میزان تولید و ترشح هورمون های تیروئید از شایع ترین بیماری های مربوط به غده ي تیروئید است.

 

غذاهایی که در بهبود بیماری نقش دارند:

-مواد غذایی داراي ویتامین C مثل توت فرنگی ، آناناس ، هندوانه ، موز.

مواد غذایی داراي ویتامین A مثل جگر ، تخم مرغ ، ماهی هاي روغنی ، سبزي هاي سبز رنگ ، سبزي ها و میوه هاي زرد و نارنجی رنگ ( هرچه این میوه ها و سبزي ها پررنگ تر باشند غلظت ویتامین آنها بیشتر است ) را در برنامه غذایی روزانه خود به طور مرتب مصرف نمایید .

مواد غذایی داراي ویتامین E شامل : روغن هاي گیاهی ، مغز دانه ها ( بجز بادام زمینی ) ، غلات را در برنامه غذایی روزانه خود به طور مرتب مصرف نمایید .

مواد غذایی داراي ویتامین B شامل : غلات سبوس دار ، گوشت گاو و ماکیان ، ماهی را در برنامه غذایی روزانه خود به طور مرتب مصرف نمایید .

مواد غذایی غنی از روی شامل : غذاهاي دریایی ، گوشت قرمز ، گوشت ماکیان ، غلات سبوس دار را در برنامه غذایی روزانه خود به طور مرتب مصرف نمایید .

مواد غذایی غنی از سلنیوم شامل : دانه گندم ، غذاهاي دریایی ، جگر ، قلوه ، گوشت قرمز و ماکیان ، دانه آفتابگردان و مغز دانه ها نقش مهمی در تشکیل شکل فعال هورمون هاي تیروئیدي و متابولیسم ید دارا می باشند لذا این مواد را در برنامه غذایی روزانه خود به طور مرتب مصرف نمایید . همچنین موادي همچون جلبک دریایی ، زرده تخم مرغ محلی ، کره و روغن دانه کنجد ، کنگر ، پیاز ، سیر ، و دانه هاي روغنی از عنصر ید غنی هستند که براي عملکرد مناسب غده تیروئید لازم است . مصرف چه غذاهایی موجب تشدید این بیماري می گردند ؟

این بیماران باید از مصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیز کنند و سبزيجات را به صورت پخته مصرف نمایند . مواد غذایی گواتروژن شامل : انواع کلم ، شلغم ، روغن گلزا ( کانولا ) ، بادام زمینی ، ارزن ، دانه خردل ، تربچه و سویا می باشد.

هورمون های تیروئیدی :

هورمون های تیروئیدی در بدن شامل :

T4 ( تترایدوتیرونین ) :  هورمون تیروئیدی که به بیشترین مقدار ترشح می گردد

T3 ( تری یدوتیرونین ) : هورمون  تیروئیدی که بیشترین فعالیت را دارد

RT3 ( تری یدوتیرونین معکوس ) : هورمون تیروئیدی که به کمترین میزان ترشح می گردد.

شایان ذکر است هورمون کلسیتونین نیز توسط غده تیروئید سنتز می گردد. سلول های C نام تیروئید هورمون کلسیتونین را تولید می کنند که سبب کاهش غلظت خونی کلسیم می شود . این هورمون سبب بالا رفتن رسوب کلسیم در بافت استخوانی می گردد. البته این اثر گذاری بر روی کلسیم بدن زیاد نمی باشد.

هورمون های T3  و  T4 :

دو هورمون مهم T3 و T4 در رشد سلول های جنینی و تنظیم متابولیسم بدن نقش عمده ای دارند همچنین هورمون T4 تنظیم کننده فعالیت های مهمی از بدن مانند ضربان قلب ، هضم غذا، رشد فیزیک و ذهنی و … می باشد . کم کاری تیروئید زمانی اتفاق می افتد که ترشح هورمون های تیروئیدی بخصوص T4 کاهش می یابد. کاهش هورمون T4 علائمی مانند تغییرات وزن ، اشتها، الگوی خواب ، دمای بدن و … راه به همراه دارد.

هورمون TSH :

هورمون TSH در کنترل فعالیت های غده تیروئید نقش اساسی دارد و مفید ترین گزارشگر فیزیولوژیک عملکرد هورمون تیروئید می باشد. هورمون هیپوتالاموسی  میزان ترشح TSH را تنظیم می کند. این هورمون به شکل ضربانی ترشح می گردد  و مقادیر آن در طی شبانه روز مختلف است . بیشترین مقدار آن در شب می باشد. با توجه به خفیف بودن نوسانات آن یک بار اندازه گیری در طی شبانه روز کافی است.

 

 

کم کاری تیروئید:

یکی از شایع ترین بیماری ها بخصوص در بین  بیماریهای تیروئیدی کم کاری تیروئید است. هنگامی که غده تیروئید قادر به تولید هورمون های مهم حاصل از غده نباشد می گویند فرد به کم کاری تیروئید مبتلا است. کم کاری تیروئید می تواند سبب اختلال در برخی از فعالیت های روزانه گردد . تحقیقات انجام گرفته حاکی از آن است که 10 درصد زنان و 3 درصد مردان مبتلا به کم کاری تیروئید هستند. علائم این بیماری ممکن است تا توقف عملکرد غده تیروئید بروز نکند به گونه ای که 3/2 افراد مبتلا از بیماری خود آگاه نمی باشند .از علائم کم کاری تیروئید می توان به علائم زیر اشاره نمود:

– خشکی پوست، مو و ناخن

– احساس خستگی مزمن در فرد

– یبوست

– حساس شدن به سرما

– افزایش وزن ناگهانی با وجود غذای متعادل

– ضعف عضلانی

– بالا رفتن میزان کلسترول خون

– ایجاد تورم در مفاصل

– افسردگی

به طور کلی 4 نوع کم کاری در بین افراد شایع تر می باشد :

– حالتی که در آن غده تیروئید نمی تواند به اندازه کافی هورمون تولید کند.

– حالتی که در آن غده تیروئید مشکلی ندارد و مشکل از غده هیپوتالاموس می باشد که عملکرد صحیحی ندارد و از آنجا که وظیفه کنترل غده تیروئید بر عهده هیپوتالاموس می باشد تیروئید نیز بامشکل رو به رومی شود.

– حالتی که در آن تیروئید سالم است و فعالیتش تحت مصرف برخی داروها دچار اختلال می شود

– حالتی که غده هیپوفیز به میزان کافی هورمون تحریک کننده برای غده تیروئید تولید نمی کند که این حالت کمتر از سایر موارد دیده می شود.

کم کاری تیروئید در نوزادان:

کم کاری در نوزادان اغلب به شکل مادرزادی می باشد. هورمون های تیروئیدی به علت فعالیت در  نمو مغز از هورمون های بسیار مهم برای جنین و نوزادان می باشند . عدم تشخیص و درمان به موقع در روزها و ماه های اولیه عمر نوزاد می تواند سبب عقب افتادگی ذهنی و اختلالات بدنی نوزاد گردد که به آن کریتینیسم گفته می شود. بروز کم کاری تیروئید در سنین بالاتر کودکان می تواند سبب  اختلالات جدی در رشد آنها شود. با توجه به آنچه اشاره شد انجام آزمایشات غربالگری در کودکان بخصوص در روزهای ابتدایی عمر آنها از اهمیت بسزائی برخوردار می باشد . آزمایشگاه پزشکی آریا به عنوان مرکز مرجع آزمایشات تخصصی تیروئید واقع در منطقه اندیشه می تواند با داشتن کادری مجرب و پیشرفته ترین دستگاه ها در تضمین سلامت کودک شما یاری رسانتان باشد.

غده تیروئید

 

پر کاری تیروئید :

یکی دیگر از عوارض تغییر در عملکرد غده تیروئید ابتلا به پر کاری تیروئید می باشد . پر کاری تیروئید مانند کم کاری دارای علائم خاص خود می باشد از جمله این علائم می توان به موارد زیر اشاره نمود :

– تعریق بیش از حد

– ضعف عضلانی و بروز لرزش در دستها و انگشتان

– مشکلات عصبی

– کاهش تمرکز

– بی حوصلگی

– بی قراری و ایجاد اختلالات خواب

– افزایش اشتها ولی کاهش وزن و لاغر شدن

– تپش قلب و نامنظم شدن ضربان

– مشکلات گوارش و ایجاد اسهال و گاهی یبوست

– بروز مشکلات بینایی و تاری دید

– ریزش مو

– نامنظم شدن عادات ماهیانه خانمها

– خارش پوست

– بزرگ شدن غده تیروئید

–        بالا رفتن فشار خون

 

علل پرکاری تیروئید:

– التهاب تیروئید که می تواند باعث تولید بیش از حد هورمون ها و آزاد شدن آن در خون شود.

– بروز برخی بیماریها مثل بیماری گریوز یا گواتر

– مصرف بیش از حد نمک و غذاهای ید دار

– وجود تومور در ناحیه تیروئید

– عفونت های ویروسی

– علل ژنتیکی

تشخیص پر کاری تیروئید:

با وجود علائم گفته شده پزشک در خواست آزمایش خون می کند که در آن میزان هورمون های تیروئیدی مانند TSH، T3، T4 و آنتی بای های تحریک کننده تیروئید و همچنین میزان کلسترول خون در آزمایشگاه مورد بررسی قرار می گیرد

 

تاثیرا ت کم کاری و پرکاری تیروئید در بارداری :

دوران بارداری دورانی می باشد که بدن با تغییرات مختلفی در اندام ها و هورمون ها مواجه می شود. یکی از تغییراتی که در دوران بارداری ممکن است با آن مواجه شویم تغییر در تنظیمات  غده تیروئید می باشد. اغلب افرادی که در مناطق کم بود ید زندگی می کنند در معرض ابتلا به هیپوتیروکیسنمی قرار دارند.کمبود ید در دوران بارداری عامل  تغییر عملکرد تیروئید و به دنبال آن کم کاری یا پر کاری تیروئید را به همراه دارد . پرکاری یا کم کاری تیروئید می تواند عوارض مختلفی برای جنین داشته باشد. این عوارض آنقدری جدی هست که این تغییرات نیاز به پیگیری مداوم در دوران بارداری و حتی پس از زایمان  داشته باشد. در سه ماهه ی اول بارداری بیشترین تاثیر هورمون های تیروئیدی مادر بر جنین است . این تاثیرات از جفت عبور کرده و به جنین می رسد. بعد از سه ماهه اول بارداری غده تیروئید جنین خود شروع به فعالیت می کند در این دوره نیاز جنین به ید برای فعالیت های تیروئیدی آغاز می گردد . تغذیه مادر و مصرف مقدار کافی از ید نیاز جنین به ید را تامین می کند. در مادران مبتلا به کم کاری تیروئید که به میزان لازم ید دریافت نمی کنند جنین آنان در معرض کم کاری تیروئید مادرزادی و یا اختلال در رشد مغز و البته دستگاه عصبی روبه رو می باشد. پر کاری و کم کاری تیروئید در دوران بارداری شامل علائم متعددی خواهد بود از شایع ترین این علائم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

عوارض پر کاری تیروئید در بارداری

  • زایمان زود هنگام
  • سقط جنین
  • تولد نوزاد با وزن کم
  • نارسائی قلبی در مادر
  • مسمومیت بارداری
  • تیروئید مادر زادی در جنین
  • بیماری قلبی در جنین

عوارض کم کاری تیروئید در بارداری

  • زایمان زود هنگام
  • سقط جنین
  • تولد فرزند نارس
  • مرگ داخل رحمی
  • افزایش احتمال سزارین
  • اختلالات عصبی در جنین
  • خونریزی بعد از زایمان

 

التهاب تیروئید:

التهاب تیروئید دارای انواع متفاوت زیر می باشد:

–        التهاب تیروئیدی تحت حاد : این التهاب دردناک بوده و دلیل نامشخصی دارد. این نوع التهاب موقتی می باشد اما در برخی مواقع می تواند دائمی گردد.

–        التهاب تیروئید بعد از زایمان : بعد از زایمان ممکن است تیروئید وارد فازهیپو تروئید شود البته بیشتر این افراد به حالت طبیعی خود باز می گردند.

حرف آخر :

–        5 تا 10 درصد افراد به بیماری های تیروئیدی دچار هستند.لذا انجام چک غده تیروئید هر چند وقت یکبار لازم و ضروری می باشد. آزمایشات تیروئیدی یکی از متداول ترین آزمایشات هستند . آزمایشگاه پزشکی آریا واقع در منطقه اندیشه  به عنوان مرکز مرجع آزمایشات تیروئیدی و به عنوان یکی از مجهزترین و معتبرترین مراکز آزمایشگاهی با داشتن کادری مجرب و مجهزترین دستگاه ها، توانسته است گامی بلند در جهت کاهش و کنترل هرچه بهتر بیماری های تیروئیدی بردارد.

–        چنانچه بخواهیم به انجام تنها یک تست تیروئیدی اکتفا کنیم ترجیحا بهتر است آن تست TSH باشد چنانچه نتیجه تست TSH طبیعی باشد می توان نتیجه گرفت این غده فعالیتی مناسب دارد.

–        تست دوم در تعیین عملکرد این غده ، تست Free T4 می باشد و بعد از آن یا ترجیحا در کنار آن تست های  T4 و T3 uptake می باشد.

–        اگر واقف به داشتن کم کاری هستید نیازی به انجام تست T3  نمی باشد زیرا در 15 تا 30 درصد کم کاری ها این تست در رنج قابل قبول می باشد مگر در شرایطی که  T4 خیلی کم و در حدود 2 میکروگرم رسیده باشد.

–        گروهی از بیماری های ثانویه که سبب نتایج غیر طبیعی هورمونی می شوند به  NT معروف می باشند این گونه بیماری ها بیشتر در افراد بستری دیده می شوند،  این افراد اغلب دارای T3 پایین هستند.

–        در درمان کم کاری یا پر کاری مقادیر T3  و  T4 سریع تر از TSH درمان می گردند برای درمان TSH هفته ها وقت لازم است .

–        در تفسیر آزمایشات باید توجه داشت مقدار Free T4 و  TSH در نوزادان بیش از بزرگسالان می باشد.

–        در سن 16 هفتگی از جنین مقدار TBG ( ناقل هورمون ) زیاد می گردد و مقادیر T4  و T3  تا 5/1 برابر زیاد می گردد. در این میان T4  و T3 uptake اهمیت بیشتری جهت تفسیر پیدا می کنند . در حدود 20 درصد بارداری ها مقدار TSH در سه ماه اول کاهش می یابد.

 

آزمایشگاه آریا مرکز مرجع آزمایشات تیروئیدی واقع در منطقه اندیشه آماده ارائه خدمات به شما عزیزان می باشد.

 

با تشکر، مدیریت وب سایت آزمایشگاه پزشکی آریا

 

بیشتر بخوانید